Tarihi Gürcü feodal sistemi içindeki feodal sülalelerinin adlarına dair bir liste.
Erdoğan Şenol
Tarihi Gürcü feodal sistemi içindeki feodal sülalelerinin adlarına dair bir liste.
- Yüzyıla kadar Gürcü dünyası feodal sistemle yönetildi. Bu sistemde kral, feodaller ve serfler vardı. Feodaller denen asilzadeler toprak sahibi, kale sahibi, yönetici, asker sınıfı ve devlet görevlileri, serf sınıfı ise köylülerdi. Krallık hanedanlarına burada değinmeyeceğim. Bu “Gürcü feodal sistemidir” ve tüm Gürcistan’ı kapsardı. Bu sistem Rusya Gürcistan’ı 19. yüzyılda işgal ettikten bir süre sonra sona erdi. Daha önce Osmanlı İmparatorluğu’nun ele geçirdiği topraklarda da bu sistem vardı, Osmanlı sonrası o toprakların feodallerinden bazıları yeni patrona ayak uydurup paşa ve bey gibi unvanlar kullanmaya devam etmişlerdi. Biz onları değil, zamanın Gürcü siyasi sistemi olan “Gürcü feodal sistemi” içindeki feodalleri burada sıralayalım.
Feodal ailelerin adlarını, Türkçe okuyanların daha iyi anlaması için, çoğul ekini kaldırarak veriyorum. Sıralama Gürcü yazı sistemine göre alfabetiktir. Önce orijinal yazılışını, parantez içindeyse Türkçe transkripsiyonla okunuşunu ve hangi bölgenin feodallerinden olduklarını veriyorum:
აბაზასძე (Abazasdze. Kartli’de), აბაშაშვილი (Abaşaşvili. Kraliyet görevlileri), აბაშიძე (Abaşidze. İmereti, Kartli ve Kakheti’de), აბულეთისძე (Abuletisdze. Kakheti’de), აბუსერისძე (Abuserisdze. Artanuci yani Artvin, Açara ve Atzkuri’de), აგიაშვილი (Agiaşvili. İmereti’de), ამილახვარი (Amilakhvari. Kartli’de), ანდრონიკაშვილი (Andronikaşvili. Kakheti’de), ანჩაბაძე (Ançabadze. Apkhazeti ve Samegrelo’da), არაგვის ერისთავები (Aragvi Eristavileri. Aragvi çevresinde yani Khevi’de), ახვლედიანი (Akhvlediani. Leçkhumi’de), ბარათაშვილი (Barataşvili. Kvemo Kartli’de), ბაღვაში (Bağvaşi. Argveti yani Yukarı İmereti, Kldekari ve Samtskhe yani Meskheti’de), ბებუთაშვილი (Bebutaşvili. Tbilisi’de), ბოცოსძე (Botsosdze. Samtskhe-Saatabago’da, Cakelilerin kolu), გაბაშვილი (Gabaşvili. Kartli’de), გელოვანი (Gelovani. Leçkhumi’de), გრიგოლისძე (Grigolisdze. Şaki’de), გუგუნავა (Gugunava. Guria’da), გურამიშვილი (Guramişvili. Kartl-Kakheti’de), გურიელი (Gurieli. Guria’da prensler), დადიანი (Dadiani. Odişi’de prensler yani Samegrelo ve Apkhazeti’de), დადიშქელიანი (Dadişkeliani. Svaneti’de), დიასამიძე (Diasamidze. Samtskhe-Saatabago’da), ემუხვარი (Emukhvari. Apkhazeti yani Abhazya’da), ვახვახიშვილი (Vakhvakhişvili. Kakheti’de), ვეზირიშვილი (Vezirişvili, Kakheti’de), ზურაბიშვილი (Zurabişvili. Kartli’de), თარხნიშვილი (Tarkhnişvili. Kartli’de), თუმანიშვილი (Tumanişvili. Kraliyet görevlileri), კავკასისძე (Kavkasisdze. Tao ve Klrarceti’de yani Artvin çevrelerinde), კოპალიანი (Kopaliani. Tsageri’de), ლიონიძე (Lionidze. Kakheti’de), მანველაშვილი (Manvelaşvili. Guria’da), მარღანია (Marğania. Apkhazeti’de), მარშანია (Marşania. Apkhazeti’de), მაჩაბელი (Maçabeli. Kartli’de), მელიქიშვილი (Melikişvili. Kvemo Kartli’de), მხარგრძელი (Mkhargrdzeli. Kraliyet görevlileri), ორბელი (Orbeli. Kvemo Kartli’de), სუმბათაშვილი (Sumbataşvili. Kraliyet görevlileri), ქობულაშვილი (Kobulaşvili. Telavi’de), ქვენიფნეველები (Kvenipnevelebi. Ksani vadisinde), შარვაშიძე (Şarvaşidze. Apkhazeti yöneticileri), ჩოლოყაშვილი (Çolokaşvili. Kakheti’de), ჩორჩანელი (Çorçaneli. Samtskhe’de), ჩხეიძე (Çkheidze. İmereti ve Samegrelo’da), ჩქოტუა (Çkotua. Apkhazeti’de), წულუქიძე (Tzulukidze. Raça ve Aşağı İmereti’de), ხიმშიაშვილი (Khimşiaşvili. Açara ve Kakheti’de), ჯაყელი (Cakeli. Samtskhe Saatabago’da), ჯორჯაძე (Corcadze. Gremi ve Eniseli’de),
Siz, Gürcüce soyadınızı bu listede göremediyseniz, feodal dönemde atalarınız asilzade veya soylu sınıftan feodaller değil, ya serf yani sıradan köylülerdi, ya da serflik sisteminin hakim olmadığı dağlık bazı alanlarda yaşıyorlardı demektir. Serflerin toprağı olmaz, onlar feodaller adına toprağı işletir, herkes kendi payını alırdı. Feodal sistem bazı dağlık alanlarda işlemiyordu. Tabii, listenin eksiksiz olduğunu iddia edemem. Burada, Gürcü feodal sisteminin detaylarına girmeden kısa bir not verdim. Bu sistemde feodaller “tavadi’, “mtavari”, “aznauri” gibi unvanlar kullanırdı. En tepedeki kral ise “mepe” unvanı taşırdı.
