Nikoloz Barataşvili / ნიკოლოზ ბარათაშვილი
1817-1845 yılları arasında yaşamış ünlü Gürcü şairdir. 28 yıllık kısa ömründe ürettiği az sayıdaki eserine rağmen büyük iz bırakmıştır. Barataşvili, Gürcü şiirini Avrupa romantizmi ile tanıştırmıştır.
Barataşvili, yoksullaşmış aristokrat bir ailede dünyaya geldi. Babası tercümanlık yapıyordu. Annesi Gürcü Kartl-Kakheti Kralı 2. Erekle’nin torunuydu.
Dünya görüşü olarak öğretmeni Solomon Dodoşvili’nin etkisinde kalmıştır. Rusya’da üniversite eğitimi hayalini maddi imkânsızlık nedeniyle gerçekleştiremedi. Ayağının topal olması psikolojisini daha da kötüleştirdi ve dünyanın boş olduğu düşüncesi eserlerine de yansıdı. Aleksandre Çavçavadze’nin kızı ve Samegrelo Prensliği’nin son prensesi olan Ekaterine Çavçavadze’ye duyduğu karşılıksız aşk da onu olumsuz etkiledi.
Şair, o dönemde Gürcistan gibi Rusya içinde olan Nahçıvan ve Gence’de sıradan memur olarak çalıştı. 28 yaşındayken Gence’de sıtmaya yakalanıp hayatını kaybetti. 1890 yılında mezarı Tiflis’e getirilmiştir.
Nikoloz Barataşvili Gürcü şiirinin yönünü batıya çevirmiş bir şairdir. İlia Çavçavadze, Fars etkisindeki Gürcü şiirine Barataşvili ile birlikte Avrupa romantizminin girdiğini belirtmiştir. Bedi Kartlisa (Kartli’nin Kaderi), Şemoğameba Mtazmindaze (Mtazminda’da Akşam), Sikvarulis Tema (Aşk Konusu), Merani, Ketevan, Pikrni Mtkvris Pirzed (Mtkvari/Kura Kıyısında Düşünceler) adlı şiirler Barataşvili’nin eserlerinden bazı örneklerdir. Şairin 40 civarında bilinen şiiri bulunmaktadır.
Nikoloz Barataşvili adını taşıyan büyük bir cadde Batum’da, bir cadde de Tiflis’in merkezinde bulunmaktadır.
