Türk şiirinin önde gelen isimlerinden İlhan Berk, geçen hafta ölümünün 14. Yılında anıldı. 1918’de doğan şairin şiir seruvenininden anlatılar aktarıyor ve anıyoruz!
…İlhan Berk, Türk Şiirinin, 1940’tan bu yana yaşadığı bütün yenilik hareketleri içinde yer almış, çoğu kez onlara öncülük etmiş, gençliğinden hiç bir şey yitirmeksizin ustalaşmış bir ”şah-şairi”dir.
Hem şiirinde, hem bucak bucak kaçmasına rağmen olağanüstü örnekleriyle tanıdığımız düzyazının da, Rimbaud’un ”mutlaka model olunmalı” şiarını benimsemiş gözü pek bir serüvenci.
…Berk’in şiir kitapları bi yana; ‘Kült Kitap”benim için varsa yoksa, illaki, dönüp dolaşıp okuduğum, bir ucu edebiyatın uçsuz bucaksız yazarlarında yaptığı alıntılar, şiir desteleri içinden damıtılmış kısacık alıntılan mısralar o kadar çok şey anlatır ki, sanki her okuma serüvenime bir ön söz gibi yol gösterir bana…
Japon şair ”Basho”dan bir alıntı;
…İlk karı gördüm
unuttum bu sabah,
yüzümü yıkamayı..
…Hemen aynı sayfa da şiirin dışına çıkar, ”W.Benjamin”den, şiirsel bir alıntı yapar;
”Bir sözcüğe ne denli yakın bakarsanız, o da size öylesine uzaktan bakar.”
…Sayfa devimdir. Bir kışkırtıcıdır. Bir masa, bir sandalye gibi yerinde dingin durmaz. Neredeyse de kendi başına bir varlıktır.” der, ve
Mallarme’den bir alıntı ile şaşırtır;…”Bir kitap ne başlar ne de biter, olsa olsa öyle görünür…”
Ve der ki; bizlere yol gösterircesine.
…”Nesneleri, nesnelerin babalarını düşünüyorum;
Yani Lucretus’u Hesiodos’u, Ponge’u, Rilke’yi, baba Cezanne’ı, Chardin’i, Brauge’ı, Guillevic’i, Morandi’yi, yani. Şunu da söylemeden etmeteceğim;
Onlar yüzünden usun hücumuna uğradı şiirim!
Ama yanıltmadı nesneler beni.”
ve son söz yine, ”Berk”ten olsun;
”Başkalarını bilmem, yazmak benim için cehennemdir” der, şiirin şair yolcusu.
Alıntılar:
İlhan Berk – Kült Kitap -YKY-1998
Erol Kasar
