Gürcü Ansiklopedik Sözlüğü/ქართული ენციკლოპედიური ლექსიკონი
Dvaleti / დვალეთი
Gürcistan’ın tarihsel bölgelerinden biridir. Coğrafi olarak Büyük Kafkas Sıradağları’nın sırtlarında ve orta kesiminde, Darial Boğazı ile Mamison Geçidi arasındaki alanı kapsar.
Gürcü tarihi kaynaklarına göre bu bölge İberia (Kartli) Krallığının kurulduğu (M.Ö. 4. Yüzyıl sonu-3. Yüzyıl başları) dönemden beri Gürcistan içerisindeydi.
Güney Kafkasya’yı Kuzey Kafkasya’ya bağlayan geçitler Dvaleti’den geçiyordu. 13. Yüzyıldaki Moğol istilasından sonra, kuzeyden sürülen Osetler Dvaleti’ye yerleşmeye başladı.
Dvaleti’nin yerli halkı ise Kafkas Dağları’nın güney eteklerine inmeye başladı. Birleşik Gürcistan Krallığının dağıldığı 15. Yüzyıl sonundan sonra dahi Dvaleti Gürcü krallığının sınırları içerisine giriyordu.
17. Yüzyıl başlarında Dvaleti’nin yöneticisi, ünlü Giorgi Saakadze idi. Dvaleti’de günümüze kadar ulaşan pek çok Gürcü tarihi eseri mevcuttur.
1801 yılında Gürcistan’ı işgal eden Rusya, 1859 yılında Dvaleti’yi Gürcistan’dan koparmıştır.
Dvaleti günümüzde Rusya Federasyonu içerinde, Kuzey Kafkasya’da özerk bir cumhuriyet olan Osetya’ya (Kuzey Osetya) bağlı ve Alagir adlı yönetim birimi içerisindedir.
