Metekhi / მეტეხი
Doğu Gürcistan’da, Gürcistan’ın başkenti Tiflis’te eski bir semtin adıdır.
Martskhena Sanapiro yani sol yakada, Mtkvari (Kura) Nehri’nin kıyısındaki dik kayaların üzerinde, Avlabari adlı ilçe içerisindedir. Nehir kıyısında, nehirden yüksek konumdaki Metekhi, hamamlar bölgesi olan Abanotubani semtine bakar.
Tiflis bölgesinin en eski yerleşim alanının burası olduğu ifade edilmektedir. 5. Yüzyıl Kartli (İberia) Kralı Vakhtang Gorgasali’nin burada bir kale ve kilise inşa ettiğine ve bu yapının kralın sarayı fonksiyonunu yerine getirdiğine inanılır.
Kral Tamar döneminde (1184-1213) bu kilise ayaktaydı ve Tamar’ın tarihçisi Basili Ezosmodzğvari bu kiliseden söz eder. Timurlenk döneminde Moğol saldırılarının yaşandığı 1235 yılında Timur’un ordusu tarafından Metekhi’deki kilise ve saray yakılmıştır.
Saray daha sonra yeniden yapılmıştır. Fotoğrafta sol tarafta kayaların üzerinde görülen Metekhi Meryem Ana Kilisesi’dir ve 13. Yüzyılda Birleşik Gürcistan Kralı 2. Demetre (1270-1289) tarafından yaptırılmıştır. Bu semte Metekhi adı da bu dönemde verildi. Gürcistan’ın başkentini 5. Yüzyılda Mtskheta’dan Tiflis’e taşıyan ve Metekhi semtini ve kalesini kuran Vakhtang Gorgasali’nin at üstündeki büyük heykeli de bu kilisenin bahçesindedir ve Abanotubani denen hamamlar bölgesi ve Narikala [ნარიყალა] adlı Tiflis kalesine bakar.
17. Yüzyıl seyyahı Evliya Çelebi’ye göre Metekhi Kalesi dikdörgen planlı idi. Kalenin içinde 300 ev, kilise ve başka yapılar vardı, bu küçük kale kentin büyük kalesinden daha sağlamdı. Kale ve kiliseyi 3 bin asker koruyordu.
Bahsedilen Metekhi Kalesi 1819 yılında Gürcistan’ın Çarlık Rusyası işgali altında olduğu dönemde yıkılmıştır.
