Gürcü Haber Portalı
Uluslararası Anadili Günü kutlamaları vesilesiyle bir araya gelen, oluşum halindeki Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağı (DHİBRA) bileşenlerinden olan Gürcü Kültür Merkezi ve Gürcü Haber Portalı dahil, 40 sivil toplum kurumu bugün bir basın toplantısı ile, 21 Şubat uluslararası anadili günü deklarasyonu yayınladı.
21 farklı dile de çevrisi de basın mensuplarına sunulan deklarasyon metninin Gürcüce çevrisini haberde okuyabilirsiniz.
BU METNİ KİMSE ANLAMAYACAK!
Yə tχəλ a ċəċa a.Ša ɣa-la.na.w.mə.t
za bza a.wádya-ba, za λamsá dəwa.wt.
Dunay ɣa t°axə ́-bza ɣa a.ċʼanə za tə ́t Tevfik Esenç 08.10.1992 gə ́ dəwa.qʼa. Wana ́ ɣafa t°axə ́-bza
a.bayna.wə.qʼa. A ċəċa.n Türkiye gə ́ yə tχəλ a.mə.məs ̇a.fa.n, a.mə.ša ɣa-la.fa.n, a.mə.tχə.fa.n.
08.10.1992 λáqʼala; š ́ə.nanaw-warad, š ́ə.mas ̇a, š ́ə.warada, š ́ə.wadya.qʼa.n yə c°aɣ̅°ə. Dunay
ɣa ́w.bza “na ́-bza ɣa ́ məṡ°a” txa ́ž ́ š ́əx!
“yə ́zaqʼala a t°axə ́-bza a č ́aqʼa ́” a. qʼa ́. qʼa ́ Tevfik Esenç ala a č ́aqʼa ́…
Bir dil kaybolursa bir halk ölür!
Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağının (DHİBRA) bileşenleri olarak, 2020 yılı UluslararasıAnadili
Günü’nü, Kafkasya’dan Osmanlı İmparatorluğu topraklarına sürgün edilen Ubıh halkının Türkiye’de yitip
gitmiş dilinden bir açıklamayla karşılıyoruz.
Bu metni yazanlar ve metnin altında imzası bulunanlar dahil bugün Türkiye’de hiç kimse bu açıklamanın Ubıhça
çevirisini okuyup anlayamıyor. Çünkü bu dil, 8 Ekim 1992 yılında Ubıhça konuşabilen son insan Tevfik Esenç’in
ölümüyle toprak altına gömüldü. Masallarıyla, ağıtlarıyla, ninnileriyle bir dilimizi yitirdik bu topraklarda…
Türkiye’de farklı diller ve/veya dilsel çoğulluk hakkında çalışan, anadilinin önem ve anlamı konusunda duyarlı
olan sivil toplum özneleri arasında başlatılan dayanışma, işbirliği ve dostluğun gelişmesi için UNESCO tarafından
17 Kasım 1999 tarihinde Uluslararası Anadili Günü ilan edilen 21 Şubat vesilesiyle bir araya geldik.
Yeni katılımlarla genişleyecek bir ağın bileşenleri olarak, herkesi dil haklarıyla ilgili her türlü ihlal ve kazanımı
yakından izlemeye, tüm anadillerine saygı duyup sahip çıkmaya davet ediyoruz.
Bu anlamlı günü ortak bir çağrıyla karşılarken, kaybolan diller, tehlike altındaki diller ve azınlık dilleri başta olmak
üzere tüm anadillerinin insanlık için maddi ve manevi önemini ve eşsiz değerini vurgulamak istiyoruz. Tüm dillerin
önündeki engellerin kaldırılması, her bireyin kendi anadiliyle yaşamını istediği gibi sürdürmesi ve dilsel
çoğulluğun barış içinde bir arada yaşamanın garantisi olarak görülmesi için, çoğulculuğun hayatın her alanına
hakim olmasını istiyor ve savunuyoruz.
Kendi anadillerimiz veya dilsel çoğulluk konusunda faaliyet yürüten ağ bileşenleri olarak, en az bir anadiline sahip
olan herkesi anadiliyle ilgili hak ihlalleri konusunda duyarlı olmaya ve yeni kazanımlar için mücadele etmeye
çağırıyoruz.
Bu duyarlılık ve mücadeleyi sürekli kılmak üzere 21 Şubat Anadili Günü vesilesiyle yürütülen çalışmaları
destekleyelim ve düzenlenecek etkinliklere katılalım!
Tüm dünya dillerinin ‘Anadili Günü’ kutlu olsun!
ამ თემას ვერავინ გაიგებს
თუ ენა დაიკარგება ერი მოკვდება
ენის თვალყურისდევნის, მონაცემების შეგროვების და გამოცემის( DHİBRA ) კომპონენტები, 2020 წელი საერთაშორისო დედა ენის დღეს, კავკასიიდან ოსმალეთის იმპერიის ტერიტორიებზე გადაასახლებული ერებიდან უბიხების დედა ენის თურქეთში დაკარგის განსაზღებით ავღნიშნავთ.
ამ თემის შემქმნელი და ქვეშ ხელმომწერნი დღევანდელ თურქეთში მცხოვრებიდან ვერავინ უბიხურ ენაზე ვერც წაიკითხავს და ვერც თარგმნის და ვერც გაიგებს. რადგან ამ ენაზე მოლაპარაკე უკანასნელი ადამიანი თევფიქ ესენჩ 1992 წლის 8 ოქომბერს მიწას მიებარა და მისი გარდაცვალებით უბიხური ენაც საფლავში ჩაყვა. ამ მიწაზე თავისი ზღაპრებით, საგალობლებით და იავნანებით ერთი ენა დაიკარგა…
თურქეთში სხვადასხვა ენების ან, ენის სიმრავლის შესახებ ნამუშევარი, დედა ენის მნიშვნელობის და აზრის მცოდნე და ამ თემასთან დაკავშირებული საზოგადო მოღვაწების მეშვეობით დაწყებული მხარდაჭერა და მეგორული ურთიერთობის გაფართოებისთვის იუნესკოს მიერ 1999 წლის 17 ნოემბერს საერთაშორისო დედაენის დღედ 21 თებერვალი გამოცხადდა და ჩევნც ამასთან დაკავშირებით შევიკრიბეთ.
ახალ გაერთიანებებთან ერთად გაფართოვდება ენის საკუთრება და ყველას გიწვევთ ენების უფლებებზე, დედა ენის დამსახურებულ ყურაღების მიქცევაზე და პატივისცემაზე სასაუბროდ.
ამ მნიშვნელოვან დღეს საერთო მოწოდებით მივესალმებით. გადაშენების საშიშროების ქვეშ მყოფს , დაკარგული ენებს და უმცირესობათა ენებთან ერთად , ყველა ენა არის მსოფლიოს საგანძური. ენების ბარიერის ამოფხვრა რათა ყველა ადამიანი ცხოვრობდეს საკუთარი ენით, როგორც თავად სურს, შეინარჩუნოს თავისი ენა.
ჩვენ გიწვევთ ვისაც გაქვთ საკუთარი დედა ენა, შეინარჩუნეთ თქვენი საკუთრება !
ეს მგრძობელობისა და ბრძოლის მუდმივად შენარჩუნებისთვის გიწვევთ 21 თებერვალს დედა ენის დღესთან დაკავშირებით დაგეგმილ ღონისძიებაზე.
მსოფლიო ენებს ვულოცავთ დედა ენის საერთაშორისო დღეს!
21 თებერვალი 2020 – თარგმანი – Çevri : G D M
