İmereti Krallığı / იმერეთის სამეფო
Batı Gürcistan’da 15.-19. Yüzyıllar arasında varolmuş Gürcü krallığıdır. Birleşik Gürcistan Krallığı [გაერთიანებული საქართველოს სამეფო] 15. Yüzyılın ikinci yarısında parçalanınca kurulan Gürcü krallıklarından biridir.
İmereti Krallığı’nın kuruluş süreci 13. Yüzyılda Moğol istilasının olduğu döneme dayanır ancak, Birleşik Gürcistan Krallığı’nın resmen dağıldığı 1490 tarihinde tamamlanmıştır.
Birleşik Gürcistan Krallığı’nın 15. Yüzyıl ikinci yarısında dağılmasıyla ortaya çıkan krallık ve prenslikler şunlardır:
Batı Gürcistan’da; İmereti Krallığı, Samegrelo Prensliği, Apkhazeti (Abhazya) Prensliği, Svaneti Prensliği ve Guria Prensliği,
Güney ve Güneybatı Gürcistan’da; Samtskhe Saatabago (Samtskhe Prensliği),
Doğu Gürcistan’da; Kartli Krallığı ve Kakheti Krallığı.
Batı Gürcistan topraklarında ortaya çıkan bu yeni Gürcü krallığının merkezi Gürcistan’ın tarihsel başkentlerinden biri olan Kutaisi kenti idi.
İmereti Krallığı’na bağlı olan Samegrelo (Odişi) Prensliği ve Guria Prensliği 16. Yüzyılın ortalarında ayrılarak bağımsız prenslikler haline geldi.
16. Yüzyılın sonunda Apkhazeti Prensliği İmereti Krallığı’ndan koptu.
17. Yüzyılda ise Svaneti Prensliği artık İmereti Krallığı’na bağlı değildi.
Bu tarihten sonra İmereti Krallığı’nın kontrol edebildiği topraklar sadece İmereti Bölgesi ve Raça Bölgesi topraklarıydı. Leçkhumi Bölgesi toprakları ise İmereti Krallığı ve Samegrelo (Odişi) Prensliği arasında sürekli el değiştiriyordu.
İmereti Kralları da diğer Gürcü krallıklarıyla aynı hanedanın, Bagrationi hanedanının kollarıydı.
Batı Gürcistan’daki Gürcü prensliklerinden Guria’yı “Gurieli”, Samegrelo’yu (Odişi) “Dadiani”, Apkhazeti’yi (Abhazya) “Şarvaşidze”, Svaneti’yi “Gelovani ve Dadeşkeliani” soyadına sahip Gürcü prensleri yönetiyordu.
Güney ve Güneybatı Gürcistan’ı kapsayan Samtkhe Saatabago yani Samtskhe Prensliği ise Cakeli soyadlı prensler tarafından yönetilmiştir. Bu soy hakkında Cakeli ve Atabagi (Atabek) maddesinde gerekli bilgiler verilmiştir.
İmereti Krallığı feodal dönem Gürcistan krallıklarından sonuncusudur. Rusya İmparatorluğu Gürcistan’ı işgal edip 1801 yılında Kartl-Kakheti Krallığı’na son vermiştir. Gürcistan’da krallığın ortadan kaldırıldığı tarih genel itibariyle bu kabul edilir, ancak diğer Gürcü krallığı İmereti Krallığı 1810 yılına kadar varlığını sürdürmüştür.
Son İmereti Kralı 2. Solomon [სოლომონ II] 1789-1810 tarihleri arasında tahtta kalmıştır.
Rus ordusu 1810 yılında İmereti’ye de girmeyi başardı. Solomon birlikleri yenildi. Görüşmeyi kabul eden Solomon Ruslar tarafından tutuklanıp Rusya’nın daha önce ele geçirdiği Tiflis’te hapsedildi. 2. Solomon tutsak edildiği yerde kendi hizmetlilerinden birinin kıyafetini giyerek maiyetindeki 25 kişi ile kaçmayı başardı ve Samtkshe’ye geçip mücadelesini sürdürdü. 1810 yılı Haziran ve Temmuz aylarında Ruslarla çatışmalara girdi, Kutaisi Kalesini de kuşattı. Ancak Kutaisi’deki Rus ordu komutanı Tiflis’ten askeri yardım aldı ve bundan sonra yapılan savaşlarda Solomon mağlup oldu. Eylül ayında Solomon bölgeden ayrıldı. Ruslar İmereti Krallığı’nı ortadan kaldırdı.
2. Solomon mücadeleden vazgeçmedi. 1811 yılında Napolyon’a mektup yazarak destek istedi ancak cevap alamadı. Daha sonra Solomon Osmanlı İmparatorluğu’na giderek Osmanlı’nın ve başka ülkelerin desteğini aramıştır. 1812 yılındaki Rusya-Osmanlı ve 1813 yılındaki Rusya-İran antlaşmaları İmereti Krallığı ve dolayısıyla Solomon aleyhine sonuçlandı, bölgedeki Rus hâkimiyeti bu ülkelerce kabul edildi.
İmereti Krallığı’nın son kralı ve aynı zamanda son Gürcü kralı 2. Solomon 1815 yılında Trabzon’da hayatını kaybetti. 1990 yılında naaşı Gürcistan’a taşınmış, Kutaisi’deki Gelati Manastırı’nda diğer Gürcü krallarının yanına defnedilmiştir.
