Galaktion TABİDZE Üzerine Düşünürken

Galaktion TABİDZE / Ekim 1091 – Mart 1959… Tiflis

Fehmi Uzal Ustiaşvili: Eserleri kendisinden sonra gelen tüm Gürcü şairleri derinden etkilemiştir. Galaktion Tabidze, Stalin’in 1930’lardaki Büyük Temizlik olarak bilinen kıyımı sırasında hayatta kalmakla birlikte, Sovyet yöneticilerinin ağır baskısı altında depresyon ve alkolizme sürüklenmiş, sonunda Tiflis’te tedavi gördüğü psikiyatri hastanesinde ( Mart 1959 ) intihar etmiştir diye, not düşmüş vikipedia!

Bu o kadar açıktır ki! 1921 den sonraki bütün Sovyetler Birliği tarihi boyunca hemen her yaratıcı düşünce insanı, yazar, şair, sanatçı, bilim insanı herkes biraz öne çıktıklarında, iktidarı elimde tutan gücün yavşağı olmaya zorlanmıştır. Ve ne yazık bu bugünün özgür dünyasında da devam etmektedir bu durum. Gücün, saltanatım ve paranın kıskacında sürüklenen acınası iğrençlikte ki ”güzel insanlığa” bakın!…

Evet, Galaktion Tabidze’nin eserleri, bugünde Gürcü şiir dünyasını derinden etkilemeye devam ediyor!

Geçen hafta büyük şairimizin ölüm yıl dönümü haftası nedeni ile davetli olduğu İmedi Tv de / იმედის წიგნები programında konuşan Gürcü şair Dato Magradze, ”Gürcistan’da bugün de elini, dilini şiire dokunan her şair Galaktion TABİDZE’nin gölgesinde olduğunu kabul etmiş olarak yazmak zorunda hissediyor”, tespitinde bulunuyordu!

Galaktion Tabidze, Gürcistan tarihinde şiir, felsefe ve edebi birikiminin yüzlerce yıllık geçmişinden gelen ne varsa hepsini kendisinin şiir ve edebi sistemi içinde, 19. yüzyıldan alıp 20. yüz yılda taçlandırmıştır.

Şota Rustaveli, İlia Çavçavadze, Akaki Tsereteli, Vaja Pshavela! Batıdaki sembolik örneklerinden farklı olarak bu isimler, tarihte Gürcü ruhunun, aydınlanma ve öz güvenin sembol isimleridir. Galaktion TABİDZE işte burada ne varsa hepsini 20. yüz yılda yeniden kurmuştur!

Ne yazıktır ki Türk edebiyatı ve şiiri, ülkemiz nüfusunun çok önemli bir kısmını oluşturan Gürcülere ve ‘yakın dost ve kardeş ülke’ olarak bahsettiğimiz Gürcistan edebiyat ve şiiri konusunda, istisnaları ayrı tutarsak, ilgi ve bilgiden yoksundur. Ve bu durum Türk edebiyatı ve şiiri için bir kayıp olduğu kadar Gürcü edebiyatı ve şiir içinde de bir kayıp olması bakımından düşündürücüdür.

Öte yandan bu konuda iyimser olmamız bakımında kıymetli örneklerin çoğaldığını görmek sevindiricidir. Konumuz itibari ile burada her birini örneklerle vermek istemiyorum. Ve son olarak, dikkatli eleştirmenlerin, şairlerin ve şiir sevenlerin gözünden kaçmadığını bildiğim hekim, yazar, şair ve çevirmen Hasan Çelik‘ in kendi çevirilerinden seçip şairimizin ölüm yıl dönümü haftası nedeni ile paylaştığı eserle… Şiirle ve sağlıcakla kalın.