Galaktion Tabidze
კოსმიური ორკესტრი Kozmik (Evrensel) Orkestra
Dünya hüzmeleri ve gövdeleri ateşin
Dünya çalkantılarıyla rüzgarına şakıyordu
Dünya yıkımına şahit olacağız bir daha
Dünya yıkımları karada seğirtiyordu
Dünya orkestrası deprem ile tahtlarla
Dünya yağmurları ile kıyametle geliyordu
Dünya volkanının dumanları yükseldi
Dünya ırmaklarının kabardı dalgaları
Dünya zirvelerinin katları da sislendi
Dünya ! Dünya ! Dünya !
Dünya uğultusuyla esiyorlar dalgalar
Dünya burgacı kasırga rengidir
Dünya boşluklarının dev yükleri
Dünya; hareket ile maddedir
Dünya, dünya, dünya musikidir
Dünya taşlarla ve asfaltla örüldü
Dünya kaoslarını zaman büküverdi
Dünya kininin ve nişanının örtüsünü
Dünya orkestrası, dünya musikisi
Dünya erişti yeni bir güne daha
Dünya savuşturuyor toplarla
Dünya kodamanı, tröstleri, diskosu
Dünya milyar altın ve mermi kovanıyla
Dünya (sı) Londra’nın ve San Francisko’nun
……….
Dünya yıkımına şahit oluruz yeniden.
………
Dağda tufan, rüzgar ve dalgaların rahşı denizde
Şimşekin ak kırıntıları çığlık çığlığa gökyüzünde
Yüksekte dönüp yüksekten süzüldü yeryüzüne
Derin ve ağır bir yıkımla dağılıp döküldü yarıklar
Gürültüsü koptu vadilerde, kat kat oldu kayalar
Duyuyorum sert atışlarını kalplerin ve sağırlaştı kulaklar:
… Dünya… Dünya… Dünya…
…….
Görüyorum, savruldu donup kalan uzayın sütunları
Ve dinleyenlerin önünden uçup gitti karanlıkların takımı
Ne Wagner, ne Greig ve ne de Mozart’tı
Benzi solgun halde hayaletleşti onların karaltıları
Hey, kozmik, yegane ve muktedir musiki !
Ah, vücutsuz ! Ancak vücut bulabilen şimdi
İşte bu kaostan yeni bir ilham vahiy edildi
Her şeye, çözümlenmiş her şeye, ve izah edilen:
…….
Dünya yıkımlarına tanık olacağız yeniden.
…….
Dağlayan yelkenlerle çevremizi kuşatan şey var ya
O sadece uçmaktır, yaratıcılıktır
Yaratıcılıktır, suskunluktur ve kasırgadır
Dünya yolu diye seriliyor kaderle uzlaşmazlıkla
Ölümlerin kesişmesi ve urağanı savaşların
Yıkım ! Yaratıcı eylemidir yeni denklerin
Yenilenmek ! Deniz gibi hissedersin bu rüzgarlar nedir
Çünkü o duygu gibi henüz hiç kimse sevmemiştir.
Def çalıyor bir yerlerde ve damlası kahkahanın
Gürcüstan ! Bak işte, yaratıcılık nedir !
Sınırsız ve sınırlanmış yörelerin umutlarının
Her saniyesi anlamsızca çalıyor hüzün renklerinin zilini
Rüzgar gibi sonbahar da, rüzgarda yağmur da sütun gibi
Emek ile mutluluk da yaratıcılıktır.
Saha… Artık kurtulamasın kaynaması eski zamanların
Bunu ben söyledim, kalanını söyler şimdi şimşek ile gök gürlemesi:
……
Dünya… Dünya…. Dünya….
……
Nereden ve nasıl seslerin böylesi ?
Gün baskın yaptı içeri ve okşuyor bizi
Kullanarak civelek gençliğini
Şimdi zamanı geldi hararet ile şarkının
Bu hissedilmesidir yeniden aşkların
Başkaları için bataklığa dönüşmesinin
Bu hayalidir gizli saklı renklerin
Ve gösterisidir ilkbaharın.
…..
Bütün isimler arasından sadece Rustaveli
Yenilmezdir o, ve başağıdır güneşin
Kölelik emelinde yolunu bükemedikleri
Ölümsüzlükte sırası onuncu değil Dante’nin
Fakat yüceliktir solgun Beatriçe –
Hayalperest yüzü de ebedidir yeniyetmenin
Aşık olan ilk keresinde ve onuncu kez bile
Senin çağlayan ruhun İskoçya
Hani bardları sarmıştı ya seni bütün renklerin.
Sultani aymazlığın hayaletidir şimdi de
Daha da yüceleri – Shelley, Byron.
Birçoğu yapraktır, bir çoğu da çiçektir
Kah hararetli, kah da aşırı nemli
O Verlaine’dir, Boudelaire’dir,
Rimbaud’un şiirleridir, ya da Gautier’in.
Hafız da vardı ve oradan, Şiraz’dan
Doğunun dünyasını etmek için tarümar,
Fakat kim yükseltti nefesini kara kuzgunun ?
Değil mi ki bu O’dur…. Yaşasın Edgar !
…….
Yine telaşlanıyor gece, telaşlanıyor yine de
Gürültülü ormanlar yine acı haykırışlarda
Böyle fırtınaya benzer bir şey, bir şekilde
Gürültü koparıyordu bizim toyluğumuz da.
Cansiperane esmeler vardı rüzgarda
Sesi duyuluyordu rüzgarda düşmanın acı havlamasının
Genç okulu da haykırıyordu naralarıyla
Şairlerin en iyi takımyıldızının.
Kanının damlası da kurudu çoğunun damarında
Gördüler de hatta devasa zaferleri
Kim cüret edebildi söz söylemeye bizden fazla
Gösterin bana bir daha yüzlerini
Ey evren ! Varlığımız var ya
Eğer benzer bir kederi yeniden
Duyurursanız bana : Zamanıdır ha !
Sizinle beraberim ve sizinle olurum yeniden.
O zaman saf tutarak, çelikten saf tutarak
Herkes bizim yanımızda tıpkı tek renk
Her kim kalmışsa öbür tarafta
Onların düşmanı olalım ölünceye dek.
Hatırlıyor musunuz neşeli evimizi ?
Orada toplansın bekleyenler çareyi…
Herkese yıllanmış şarap ikram edilsin
Herkese verilsin neşenin sesi…
…….
Dünya… Dünya….. Dünya….
……
Atışını duyuyorum kalbim, duyuyorum durmanı da
Rüzgar duruyor, aslan dinlenmede şimdi sazlıklarda
Tekrar bilinmedik bir acıyla gitti ardısıra
Ninnisinin duyulduğu yere Tristan ile İzolda’nın
Sessizlik var tıpkı yağmur gibi duyulan uzaktan
Tek bir tel var sadece…. Serafim miydi ?
Hissetti mi Serafim o Serafim’i ?
Hayır ! Bu dünya
…….
Dünya yıkımının şahidi olacağız bir kez daha !
Türkçesi: Hasan Çelik
*****
გალაკტიონ ტაბიძე
კოსმიური ორკესტრი
მსოფლიო სხივების და ცეცხლის ღეროთა,
მსოფლიო ღელვებზე და ქარზე მღეროდა,
მსოფლიო ნგრევათა კვლავ მოწმე გავხდებით,
მსოფლიო რღვევანი ხმელეთით რბოდიან,
მსოფლიო ორკესტრი მიწისძვრით, ტახტებით,
მსოფლიო წვიმებით და წარღვნით მოდიან,
მსოფლიო ვულკანის ავარდენ ბოლები,
მსოფლიო მდინარეთ ადიდდენ ტალღები,
მსოფლიო მწვერვალთა დანისლდა ზოლები,
მსოფლიო, მსოფლიო, მსოფლიო!
მსოფლიო გუგუნით მიჰქრიან ზვირთები,
მსოფლიო მორევი გრიგალის ფერია,
მსოფლიო სივრცეთა ტიტანი ტვირთები,
მსოფლიო: მოძრაობა და მატერია.
მსოფლიო, მსოფლიო, მსოფლიო მუსიკა,
მსოფლიო ქვებით და ასფალტით ნაგები,
მსოფლიო ქაოსებს დრომ გადაუზნიქა,
მსოფლიო შურისა და ნიშნის საგები,
მსოფლიო მუსიკა, მსოფლიო ორკესტრო,
მსოფლიო ახალ დღეს მოესწრო,
მსოფლიო იგერებს ზარბაზნებით,
მსოფლიო მაგნატი, ტრესტები, დისკოსი, –
მსოფლიო მილიარდ ოქრო და ვაზნებით,
მსოფლიო ლონდონის და სან-ფრანცისკოსი.
…….
მსოფლიო ნგრევათა კვლავ მოწმე გავხდებით.
…….
გრგვინვა მთაში, ქარი ზღვაზე და ტალღების რაში,
ელვის თეთრი ნამსხვრევები გაჰკივიან ცაში,
დატრიალდა მაღლა, მაღლა და დაეშვა ქვევით,
ჩამოინგრა ნაპრალები ყრუ და მძიმე რღვევით,
ახმაურდა ხეობებში, არის კლდეთა ფენა,
მესმის მძაფრი ძგერა გულთა და დაყრუვდა სმენა:
…….მსოფლიო… მსოფლიო… მსოფლიო…
…….
ვხედავ, რომ მოსხლტა განცვიფრებულ სივრცეს სვეტები
და მსმენელთა წინ წყვდიადების გაფრინდა რიგი.
გაფითრებულნი გაილანდნენ სილუეტები,
არა ვაგნერი, არც მოცარტი და აღარც გრიგი.
ო, კოსმიურო, ერთადერთო, მძლავრო მუსიკა!
ო, უსხეულო! ეხლა სხეულამონაგები –
ამ ქაოსიდან მოევლინა ახალი მუზა
ყველაფერს, რაც კი ახსნილია და გასაგები:
…….
მსოფლიო ნგრევათა კვლავ მოწმე გავხდებით.
…….
დამდაგველი აფრებით, ჩვენ რომ ირგვლივ გვედება,
იგი, მხოლოდ გაფრენა, არის შემოქმედება.
არის შემოქმედება, სიჩუმე და გრიგალი,
მსოფლიო გზის გედებათ ბედთან შეურიგალი
ურაგანი ბრძოლების და სიკვდილის კვეთება,
ნგრევა! ახალ ტოლების არის შემოქმედება.
განახლება! ზღვასავით იგრძნობ, რა ქარებია,
რადგან იმ გრძნობასავით არვის არ ჰყვარებია.
სადღაც რეკავს დაირა და სიცილის წვეთება,
საქართველო! აი, რა არის შემოქმედება.
ყველა წამი უსაზრო რეკავს ფერ-მწუხარეთა
იმედები უსაზღვრო და განსაზღვრულ მხარეთა.
შემოდგომაც ქარული, ქარში წვიმა სვეტებად,
შრომა და სიხარული არის შემოქმედება.
ველი… ვეღარ გადარჩეს დროთა ძველთა დუღილი.
ეს ვთქვი, ეხლა დანარჩენს იტყვის ჭექა-ქუხილი:
…….
მსოფლიო… მსოფლიო… მსოფლიო…
…….
საიდან, როგორ ხმები ასეთი?
დღე შემოიჭრა და გვეფერება,
ახალგაზრდობით მოკისკასეთი
მოვიდა სითბო და ამღერება.
ეს არის გრძნობა კვლავ სიყვარულთა,
გადაქცეული სხვისთვის ჭაობად,
ეს ოცნებაა, ფერთა ფარულთა
და გაზაფხულთა სანახაობა.
…….
ყველა სახელებში მხოლოდ რუსთაველი
იხსნის განსაცდელით მრავალ საუკუნეს,
იგი უძლევია და მზის ის თაველი,
რომელს მონობისთვის გზა ვერ გაუღუნეს.
დანტე უკვდავებში არა მეათეა,
მაგრამ დიდებაა მკრთალი ბეატრიჩე, –
ბავშვის მეოცნებე სახეც დიადია,
რომელს შეუყვარდა ერთჯერ, მეათეჯერ.
შენი, შოტლანდია, სული სრულხმოვანი,
ბარდნი რომ გეხვივნენ უუნაირონი,
მეფურ უგონობით ახლაც ის ლანდია
უფრო უმაღლესნი – შელლი, ბაირონი.
ბევრი ყვავილია, ბევრი ფოთლებია,
ხან მხურვალე, ხანაც უუნოტიესი.
იგი ვერლენია, იგი ბოდლერია,
რემბოს ლექსებია ანდა გოტიესი.
იყო ჰაფიზიცა და იქ, შირაზიდან,
რათა აღმოსავლეთს არე დაუფარჩოს,
მაგრამ შავყორანის სუნთქვა ვინ აზიდა?
ეს ხომ, იგი არის… ედგარს გაუმარჯოს!
…….
მაინც შფოთავს, ისევ შფოთავს ღამე,
ისევ ცხარედ ხმაურობენ ტყენი…
ასე, როგორც ქარიშხალი რამე,
ხმაურობდა სიყმაწვილე ჩვენი.
იყო ქარში თავდადებით ქროლა,
ხმა ისმოდა მტერთა მწარე ყეფის,
ხმაურობდა ახალგაზრდა სკოლა
პოეტების უკეთესი წყების.
ბევრს გაუშრა ძარღვში სისხლის წვეთი,
მეტად დიდი გამარჯვებაც ნახეს,
ვინ გაბედა ჩვენზე სიტყვა მეტი?
შემახედეთ კიდევ იმათ სახეს.
კოსმიურო! ჩვენი ყოფნა როა,
თუ იმგვარად მწუხარებას ისევ,
გამაგონეთ ერთი სიტყვა: დროა!
მე თქვენთან ვარ და ვიქნები ისევ.
მაშინ რიგით, ფოლადური რიგით
ყველა ჩვენთან, როგორც ერთი ფერი,
მტერი იყო, ვინაც დარჩა იქით.
სიკვდილამდე ვიქნეთ მათი მტერი.
გახსოვთ ჩვენი მხიარული ბინა?
იქ მოგროვდეს, ვინაც ელის შველას…
დაურიგდეს ყველას ძველი ღვინო,
სიხარულის ხმა მიეცეს ყველას…
…….
მსოფლიო, მსოფლიო, მსოფლიო…
…….
გულო, მესმის შენი ძგერა, მესმის შენი კვდომა.
ქარი დგება, ეხლა შამბში განისვენა ლომმა,
ისევ უცხო მოგონებით წაჰყვა თანდათანა,
სად იზოლდას და ტრისტანის მოისმოდა ნანა.
სიჩუმეა და შორით შორს ისმის, როგორც წვიმა,
მხოლოდ ერთი სიმი… იყო სერაფიმი?
იგრძნო სერაფიმმა იგი სერაფიმი?
არა! ეს მსოფლიო
…….
მსოფლიო ნგრევათა კვლავ მოწმე გავხდებით !
1926

























