BİR SÖZLÜK DENEMESİ – ÇARTULETİ / ÇAMLICA KÖYÜ
ÇARTULETİ – Tarihsel Şavşeti bölgesindeki yerleşimlerden biridir. Günümüzde Çamlıca adıyla Şavşat ilçesine bağlı bir köydür. Gürcüce bir yer adı olan Çartuleti (ჩართულეთი), derelerin veya vadilerin kesiştiği yeri ifade eder ve “çatak” anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye “Çartulet” (چارتولت) olarak girmiştir (25:1927:160).
Çartuleti’nin bulunduğu Şavşeti, orta çağda Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu yöreyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Öte yandan köyün Gürcüce bir ad taşıyor olması Osmanlı döneminden önce de bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Köyde kalıntıları bulunan kule (bak. ÇARTULETİ KULESİ) de bu dönemden kalmış olmalıdır (1:52).
Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılı kayıtlarında Çartuleti ayrı bir köy olarak geçmemektedir. Hemen yakınındaki Hantuşeti ise, bu deftere göre Çıldır Eyaleti’nin Şavşat (Satlel) sancağına bağlı köylerden biriydi (26).
Çartuleti, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya’ya bırakıldı. Rus idaresinde Çartuleti, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasında Satlel-Rabat nahiyesine bağlı Soporo köyünün bir mahallesiydi. Rus idaresinin “Çartulet” (Чартулетъ) olarak kaydettiği yerleşimin nüfusu 14 haneden oluşuyordu. Soporo köyünde ise 34 hanede 228 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı “Türk” olarak kaydedilmiştir (86:1469). Bununla birlikte eski bir Gürcü yerleşimi olan Çartuleti’de Muçurtana (მუჭურტანა), Çoravelta (ჭორაველთა), Avçala (ავჭალა), Orbuka (ორბუკა) gibi Gürcüce mevki adları bugün de kullanılmaktadır (1:192).
Çartuleti köyü, Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan’ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması’yla Sovyet Rusya, Artvin sancağını Gürcistan’ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması’yla Çartuleti köyünü de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye’ye bırakıldı (114; 69:II:489).
Çartuleti, 1922 tarihinde Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. “Çartulet” adıyla kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 124’ü kadın ve 105’i erkek olmak üzere, 33 hanede yaşayan 229 kişiden oluşuyordu. Bu tespitte de köyün nüfusu “Türk” olarak kaydedilmişti (22). Çartuleti veya Çartulet Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Çamlıca olarak değiştirilmiştir (25:1927:160). 1940 genel nüfus sayımında Çamlıca, Çoruh vilayetine bağlı Şavşat kazasının merkez nahiyesinin 23 köyünden biriydi ve nüfusu 347 kişiden oluşuyordu (40:169). 1965 genel nüfus sayımında Çamlıca köyünün nüfusu 475 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 254 kişi okuma yazma biliyordu (65:88).
