BİR SÖZLÜK DENEMESİ – BUDİETİ / BUDİYET
–
BUDİETİ – Klarceti bölgesindeki yerleşimlerden biridir. Günümüzde Murgul ilçesine bağlı Kabaca (bak. KABARÇETİ) köyünün bir mahallesidir. Gürcüce bir yer adı olan Budieti (ბუდიეთი), kuş yuvası anlamındaki “bude” (bუდე) kelimesinden türemiş olmalıdır. Bu şekliyle Budieti, kuş yuvalarının olduğu yer anlamına gelir. Budieti’nin Murgul Çayı’nın başlangıç kollarından birinin çıkış noktasına yakın bir yerde bulunması, bu ihtimali desteklemektedir.
Tarihçe: Bu yerleşimin Gürcüce bir ad taşıyor olması, buranın Osmanlı döneminden önce de bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Nitekim Osmanlılar Budieti’nin bulunduğu Klarceti bölgesini 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. 1878 yılında başlayan Rus idaresi sırasında Budiet, Artvin sancağının Artvin kazasına bağlı Kabarcet (Кабарджет) köyünün bir mezrasıydı (12:33). Nitekim 1902 tarihli İngilizce “Batum Haritası”nda da “Budiet” adıyla bir mezra olarak kaydedilmiştir. Bu haritada Kabarceti köyünün değil de bu Budieti’nin yer alması, buranın önemli bir nokta olduğunu göstermektedir. (52). Nitekim Murgul vadisinden çıkıp bir geçidin bulunduğu Egrisi yaylasını aşarak Parhal vadisine giden yol Budieti’den geçiyordu (6:78).
Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze 1893 yılında Murgul vadisindeki Gürcü köyleri arasında “Mezre”yi (მეზრე) saymış, bu yerleşimden 30 hanenin Osmanlı ülkesine göç ettiğini yazmıştır (38:134). Ancak bu vadide birden fazla “Mezre” (Mezra) bulunduğu için hangi yerleşimden söz ettiğini netleştirmek mümkün değildir. Buna rağmen mezra tipinde önemli yerleşmenin Budieti olduğu göz önüne alınırsa, bu nüfusun bu köyden göç ettiği söylenebilir
Budieti, günümüzde Budiyet adıyla Kabaca köyünün bir mahallesidir (32:282). Hopa’nın merkezindeki Sundura mahallesinde bir mevki olan Budiati (ბუდიათი) de aynı anlamda bir yer adıdır (30:88).
Kaynak: Terti Kharis Leksikoni
–
